ელექტრო გაყვანილობის მონტაჟი და ძველი ელექტროობის შეცვლა

ელექტრო გაყვანილობა სახლის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საინჟინრო სისტემაა, რომლის დაზიანებაც არა მხოლოდ ფინანსურ ზარალს, არამედ ადამიანების უსაფრთხოებასაც უქმნის საფრთხეს.

წყლის გაჟონვის მსგავსად, ელექტროობის პრობლემაც ხშირად კედლის მიღმა, უხილავად ვითარდება — გამომშრალი, დაჟანგებული ან გადატვირთული სადენი შეიძლება წლების განმავლობაში მუშაობდეს, სანამ ერთ დღეს მოკლე ჩართვის, დენის დარტყმის ან ხანძრის მიზეზად არ იქცევა.

სწორედ ამიტომ ძველი ელექტროობის დროული შეცვლა მხოლოდ კომფორტის საკითხი არ არის — ეს უსაფრთხოების აუცილებელი პირობაა.

რატომ არის ძველი გაყვანილობის უგულებელყოფა საშიში?

საბჭოთა პერიოდში და ადრეულ პოსტსაბჭოთა წლებში აშენებულ ბევრ შენობაში დღემდე გვხვდება ალუმინის სადენები.

დროთა განმავლობაში ალუმინი იჟანგება, შეერთების ადგილებში კონტაქტი სუსტდება და ელექტრული წინაღობა იზრდება. შედეგად:

• შეერთების წერტილები ხურდება;

• საიზოლაციო მასალა მტვრევადი ხდება;

• იზრდება მოკლე ჩართვის რისკი;

• ქსელი ვეღარ უმკლავდება თანამედროვე დატვირთვას.

თანამედროვე ოჯახი გაცილებით მეტ ელექტროენერგიას მოიხმარს, ვიდრე ძველი გაყვანილობის სისტემების დაპროექტების დროს იყო გათვალისწინებული.

კონდიციონერი, ელექტრო გამათბობელი, სარეცხი და ჭურჭლის სარეცხი მანქანები, მიკროტალღური ღუმელი და ინდუქციური ქურა ერთდროულად შეიძლება ტვირთავდეს ქსელს, რომელიც ასეთი სიმძლავრისთვის არ არის გათვლილი.

NeoFix-ის კვალიფიციური ელექტრიკოსის მომსახურება იწყება დატვირთვის რეალური გაანგარიშებით. ჩვენი მიზანი მხოლოდ ძველი სადენის ახლით ჩანაცვლება არ არის — სისტემა თანამედროვე მოთხოვნებისა და უსაფრთხოების პრინციპების შესაბამისად უნდა დაიგეგმოს.

შუქი ციმციმებს ან ავტომატი ხშირად ითიშება — სახიფათო სიგნალია?

ეს ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი კითხვაა, რომელსაც მომხმარებლები ელექტრიკოსს უსვამენ.

თუ მხოლოდ ერთი ნათურა ციმციმებს, პრობლემა ხშირად თავად ნათურაში, სანათში ან მის დამჭერშია. ასეთ შემთხვევაში მარტივი შეცვლა შეიძლება საკმარისი აღმოჩნდეს.

მაგრამ თუ შუქის ციმციმი ან ავტომატის გათიშვა კონკრეტული მოწყობილობის ჩართვისას იწყება — მაგალითად:

• გამათბობლის;

• სარეცხი მანქანის;

• კონდიციონერის;

• ელექტრო ღუმლის;

• ან წყლის გამაცხელებლის ჩართვისას,

ეს შესაძლოა მიუთითებდეს, რომ წრედი გადატვირთულია, სადენის კვეთი არასაკმარისია ან შეერთების წერტილში ცუდი კონტაქტი და მაღალი წინაღობაა.

ასეთ შემთხვევაში საჭიროა ელექტრო გაყვანილობის შემოწმება და არა მხოლოდ ავტომატის უფრო მძლავრი მოდელით ჩანაცვლება.

7 ნიშანი, რომ ელექტროობის შემოწმება საჭიროა

ერთი ნიშანი შესაძლოა შემთხვევითობაც იყოს, მაგრამ ქვემოთ ჩამოთვლილთაგან რამდენიმეს თანხვედრისას პროფესიონალური შემოწმება აუცილებელია:

1. გახურებული როზეტი ან გამომრთველი
   ნორმალურ პირობებში როზეტი და გამომრთველი შესამჩნევად არ უნდა ხურდებოდეს. სითბო ხშირად ცუდი კონტაქტის ან გადატვირთვის ნიშანია.

2. დამწვრის სუნი როზეტიდან ან ელექტრო ფარიდან
   შესაძლოა მიუთითებდეს იზოლაციის დაზიანებაზე, გადახურებულ შეერთებაზე ან ხანძრის მომატებულ რისკზე.

3. ავტომატის ხშირი გათიშვა
   განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ეს კონკრეტული მოწყობილობის ჩართვისას ხდება.

4. ნაპერწკალი მოწყობილობის როზეტში შეერთებისას
   მცირე, ერთჯერადი ნაპერწკალი ყოველთვის დაზიანებას არ ნიშნავს, მაგრამ ხშირი ან ძლიერი ნაპერწკალი ცუდი კონტაქტის, მოშვებული შეერთების ან დაზიანებული როზეტის ნიშანი შეიძლება იყოს.

5. შუქის ციმციმი სხვა მოწყობილობის ჩართვისას
   მიუთითებს ქსელის გადატვირთვაზე, ძაბვის ვარდნაზე ან საერთო შეერთების პრობლემაზე.

6. გაშიშვლებული, დამწვარი ან თვითნებურად გადაბმული სადენი
   ასეთი მდგომარეობა ხშირად ძველ იზოლაციაზე ან წარსულში არასწორად ჩატარებულ შეკეთებაზე მეტყველებს.

7. მოძველებული საცობების ან ავტომატების ფარი
   ძველი და გაუმართავი ელექტრო ფარი შესაძლოა დღევანდელი დატვირთვისა და უსაფრთხოების მოთხოვნებს ვეღარ აკმაყოფილებდეს.

ყოველი ციმციმი გაყვანილობის დაზიანება არ არის

არასწორად დადგენილი მიზეზი შეიძლება ნიშნავდეს როგორც ზედმეტ ხარჯს, ისე რეალური საფრთხის უგულებელყოფას.

პროფესიონალური დათვალიერება შემდეგი შესაძლო მიზეზების ერთმანეთისგან გამიჯვნას ემსახურება:

• გაცვეთილი ნათურა ან სანათი
  LED ნათურის შიდა ელექტრონიკის დაზიანება ან სანათის გაუმართაობა შეიძლება ციმციმს იწვევდეს, თუმცა კედლის გაყვანილობასთან კავშირი არ ჰქონდეს.

• მოწყობილობის შიდა დეფექტი
  თუ მხოლოდ ერთი კონკრეტული მოწყობილობა ითიშება, ზედმეტად ხურდება ან დენის დარტყმის შეგრძნებას იწვევს, პრობლემა შესაძლოა თავად მოწყობილობაში იყოს.

• ერთი დაზიანებული როზეტი
  დაჟანგებული, მოშვებული ან დამწვარი როზეტის ლოკალური შეცვლა ხშირად საკმარისია — მთელი ოთახის გაყვანილობის შეცვლა ყოველთვის საჭირო არ არის.

• ტენიანობით გამოწვეული პრობლემა
  ძველ და არასათანადოდ დაცულ სისტემებში მომატებულმა ტენიანობამ შეიძლება კონტაქტისა და იზოლაციის მდგომარეობა გააუარესოს.

• გარე ელექტრო ქსელის ავარია
  ზოგჯერ ძაბვის ვარდნა, ციმციმი ან ელექტროენერგიის გათიშვა შენობის შიდა სისტემას საერთოდ არ უკავშირდება და მომწოდებელი კომპანიის ქსელში არსებული პრობლემის შედეგია.

სად საჭიროებს ელექტროობის მონტაჟი განსაკუთრებულ ყურადღებას?

სამზარეულო

სამზარეულოში ერთდროულად გამოიყენება რამდენიმე მძლავრი მოწყობილობა:

• ელექტრო ან ინდუქციური ქურა;

• ღუმელი;

• ჭურჭლის სარეცხი მანქანა;

• მიკროტალღური ღუმელი;

• მაცივარი;

• წყლის გამაცხელებელი;

• სხვადასხვა მცირე ტექნიკა.

მაღალი სიმძლავრის მოწყობილობებისთვის ხშირად საჭიროა ცალკეული, სპეციალურად გათვლილი ელექტრო წრედები.

რამდენიმე მძლავრი მოწყობილობის ერთ როზეტზე, გამყოფზე ან დამაგრძელებელზე შეერთება გადატვირთვისა და გადახურების ერთ-ერთი მთავარი მიზეზია.

აბაზანა და სხვა სველი წერტილები

ტენიანობისა და ელექტროობის კომბინაცია განსაკუთრებულ საფრთხეს ქმნის.

სველ ზონებში მნიშვნელოვანია:

• დამცავი გამორთვის მოწყობილობის არსებობა;

• შესაბამისი დაცვის კლასის როზეტებისა და მოწყობილობების გამოყენება;

• წყლის წყაროებიდან უსაფრთხო დისტანციის დაცვა;

• გამართული დამიწების სისტემა;

• სათანადოდ შერჩეული კაბელები და შეერთებები.

ელექტრო ფარი

ელექტრო ფარი სისტემის მართვისა და დაცვის ცენტრალური ნაწილია.

მისი შემოწმებისას ფასდება:

• ავტომატების მდგომარეობა;

• შეერთებების სიმჭიდროვე;

• სადენების გადახურების ნიშნები;

• ხაზების სწორად განაწილება;

• დამიწებისა და ნულის გამართულობა;

• დამცავი მოწყობილობების შესაბამისობა;

• ფარის საერთო დატვირთვა.

მრავალბინიან კორპუსებში შესაძლოა საჭირო გახდეს როგორც ბინის შიდა ფარის, ისე საერთო სადარბაზოს ელექტრო ფარის მონაკვეთის შემოწმება.

სრული ელექტრო გაყვანილობის მონტაჟი კერძო სახლში, ბინასა და კომერციულ ობიექტზე

ახალ მშენებლობაში ან კაპიტალური რემონტის დროს სრული ელექტრო გაყვანილობის მონტაჟი პროექტირებით იწყება.

წინასწარ განისაზღვრება:

• თითოეული ოთახის სავარაუდო დატვირთვა;

• როზეტებისა და განათების წერტილების რაოდენობა;

• მძლავრი მოწყობილობების ადგილმდებარეობა;

• ცალკეული ელექტრო წრედები;

• კაბელების საჭირო კვეთი;

• ავტომატებისა და დამცავი მოწყობილობების ტიპი;

• ელექტრო ფარის ზომა და სტრუქტურა.

სწორად დაგეგმილი მონტაჟის მიზანია, რომ ერთი მოწყობილობის ან ერთი ხაზის დაზიანებამ მთელი შენობის ელექტრომომარაგება არ გათიშოს.

სრული მონტაჟი მოიცავს:

• დატვირთვის შესაბამისი კვეთის სპილენძის კაბელების გაყვანას;

• განათებისა და როზეტების ხაზების სწორად განაწილებას;

• მძლავრი მოწყობილობებისთვის ცალკეული წრედების მოწყობას;

• ელექტრო ფარის აწყობასა და მონტაჟს;

• ავტომატური ამომრთველების დაყენებას;

• დამცავი გამორთვის მოწყობილობებისა და დიფერენციალური ავტომატების მონტაჟს;

• დამიწების სისტემის მოწყობას ან შემოწმებას;

• როზეტების, გამომრთველებისა და განათების წერტილების მონტაჟს;

• სველი და გარე ზონებისთვის დამატებითი დაცვის უზრუნველყოფას;

• დასრულებული სისტემის ტესტირებას.

კერძო სახლებში, ბინებსა და კომერციულ ობიექტებში უსაფრთხოების ძირითადი პრინციპები უცვლელია. განსხვავება ძირითადად დატვირთვის მოცულობაში, ხაზების რაოდენობასა და გამოყენებული მოწყობილობების სიმძლავრეშია.

ძველი ელექტროობის ნაწილობრივი თუ სრული შეცვლა?

ძველი გაყვანილობის აღმოჩენა ყოველთვის არ ნიშნავს, რომ მთელი ბინის ან შენობის ერთდროულად გადაკეთებაა საჭირო.

ნაწილობრივი შეცვლა შეიძლება საკმარისი იყოს, თუ:

• პრობლემა მხოლოდ ერთ ხაზშია;

• დაზიანებულია კონკრეტული ოთახის გაყვანილობა;

• შესაცვლელია ერთი როზეტების ჯგუფი;

• კაბელის დანარჩენი ნაწილი კარგ მდგომარეობაშია;

• ფარი და დამცავი მოწყობილობები თანამედროვე მოთხოვნებს აკმაყოფილებს.

სრული შეცვლა უფრო გონივრულია, თუ:

• შენობაში ალუმინის ძველი გაყვანილობაა;

• კაბელების იზოლაცია გამომშრალი ან მტვრევადია;

• სისტემა დამიწების გარეშე მუშაობს;

• რამდენიმე ხაზზე შეინიშნება გადახურება;

• შეერთებები კედლებში თვითნებურადაა შესრულებული;

• არსებული ქსელი თანამედროვე დატვირთვას ვერ უმკლავდება;

• ავტომატები და ელექტრო ფარი მოძველებულია;

• მიმდინარეობს კაპიტალური რემონტი.

საბოლოო გადაწყვეტილებას წინ უნდა უსწრებდეს სისტემის დათვალიერება და რეალური მდგომარეობის შეფასება.

როგორ ავიცილოთ თავიდან ელექტრო ავარია?

ექსპერტის რჩევები

• არ გადატვირთოთ ერთი როზეტი
  რამდენიმე მძლავრი მოწყობილობის ერთ გამყოფზე ან დამაგრძელებელზე შეერთება გადახურების მნიშვნელოვან რისკს ქმნის.

• არ შეცვალოთ ავტომატი თვითნებურად უფრო მძლავრი მოდელით
  ავტომატის ნომინალის გაზრდა სადენის მდგომარეობისა და კვეთის შემოწმების გარეშე შესაძლოა დაცვის მექანიზმი არაეფექტური გახადოს.

• გამოიყენეთ შესაბამისი დამცავი მოწყობილობები სველ ზონებში
  დამცავი გამორთვის მოწყობილობა ზედმეტი ხარჯი არ არის — ის დენის გაჟონვისა და ელექტროშოკისგან დაცვის მნიშვნელოვანი ნაწილია.

• არ დატოვოთ გახურებული როზეტი უყურადღებოდ
  სითბო, დამწვრის სუნი ან პლასტმასის ფერის შეცვლა პროფესიონალური შემოწმების საჭიროებაზე მიუთითებს.

• არ შეასრულოთ რთული ელექტრო სამუშაო სპეციალისტის გარეშე
  ერთი არასწორად შეერთებული ხაზი შესაძლოა მთელი სისტემის უსაფრთხოებას შეუქმნას საფრთხე.

• დაგეგმეთ პერიოდული შემოწმება ძველ შენობებში
  ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია 15 წელზე მეტი ასაკის ობიექტებში, თუ ელექტრო სისტემა თავდაპირველი მონტაჟის შემდეგ არ შემოწმებულა ან არ განახლებულა.

ნუ დაელოდებით ავარიას

ელექტრო სისტემაში დროული და კვალიფიციური ჩარევა გაცილებით იაფია, ვიდრე ხანძრის, მოკლე ჩართვის ან ელექტროშოკით გამოწვეული შედეგების აღმოფხვრა.

ელექტროობასთან ვარაუდზე დაფუძნებული ექსპერიმენტი არასოდეს ღირს რისკად. სისტემის პროფესიონალური შემოწმება, სწორი პროექტირება და ხარისხიანი მონტაჟი იცავს როგორც ქონებას, ისე ადამიანების უსაფრთხოებას.